Hoeveel CO2 stoot een bus uit
Een bus kan per kilometer behoorlijk wat CO2 uitstoten, maar per reiziger valt het vaak gunstiger uit dan bij een auto met één inzittende. Een dieselbus zit grofweg rond 900 tot 1.300 gram CO2 per kilometer. Deel je dat door 30 reizigers, dan kom je uit op ongeveer 30 tot 45 gram per persoon per kilometer. Bij elektrische bussen is de directe uitstoot tijdens het rijden nul, maar voor het totale klimaatplaatje telt ook de stroomopwekking mee.
Wat bepaalt de CO2 uitstoot van een bus
De uitstoot van een bus hangt vooral af van brandstof, bezetting, route en bustype. Daarom zegt één los getal weinig. Een volle touringcar op de snelweg is per persoon iets heel anders dan een halflege stadsbus in druk verkeer.
Het type brandstof
Een dieselbus veroorzaakt directe CO2-uitstoot uit de uitlaat. Bij een elektrische bus gebeurt dat tijdens het rijden niet, maar de stroom moet wel worden opgewekt. Groengas zit daar meestal tussenin, afhankelijk van de herkomst van het gas.
- Diesel: duidelijke directe uitstoot tijdens het rijden.
- Elektrisch: geen uitlaatuitstoot, wel mogelijke ketenemissie.
- Groengas: gunstiger als het gas echt uit reststromen komt.
Het aantal reizigers
Bezetting maakt het grootste verschil bij uitstoot per persoon. Een bus met 10 reizigers verdeelt dezelfde voertuiguitstoot over veel minder mensen dan een bus met 40 reizigers.
Rijdt een bus met 1.000 gram CO2 per kilometer, dan is dat bij 10 reizigers 100 gram per persoon per kilometer. Bij 25 reizigers wordt dat 40 gram, en bij 40 reizigers 25 gram.
De route en rijstijl
In stadsverkeer verbruikt een bus meer energie door optrekken, remmen, haltes en files. Een rustige route met gelijkmatige snelheid is meestal zuiniger. Ook rijstijl telt mee: anticiperend rijden en rustig optrekken kunnen op jaarbasis merkbaar schelen.
Het soort bus
Een buurtbus, stadsbus, gelede bus en touringcar zijn niet goed met één cijfer te vangen. Ze verschillen in gewicht, capaciteit en gebruik. Een touringcar heeft vaak veel zitplaatsen en rijdt gelijkmatiger, terwijl een stadsbus juist gebouwd is voor veel korte stops.
CO2 uitstoot per soort bus
De cijfers hieronder zijn bruikbare richtwaarden. Ze verschillen per model, route, belading en rekenmethode, maar geven wel snel gevoel voor de orde van grootte.
| Soort bus | CO2 per kilometer | Belangrijkste nuance |
|---|---|---|
| Dieselbus | ongeveer 900 tot 1.300 gram | per reiziger sterk afhankelijk van bezetting |
| Elektrische bus | 0 gram directe uitstoot tijdens rijden | stroommix bepaalt de ketenemissie |
| Groengasbus | lager dan diesel bij duurzaam gas | herkomst van het gas is doorslaggevend |
| Touringcar | ongeveer 800 tot 1.100 gram | vaak gunstig per persoon bij volle ritten |
Dieselbus
Een dieselbus stoot vaak ongeveer 900 tot 1.300 gram CO2 per kilometer uit. In druk stadsverkeer kan het verbruik hoger liggen dan op een rustiger traject.
Per reiziger wordt het beeld gunstiger zodra de bus goed gevuld is. Met 30 passagiers kom je vaak rond 30 tot 45 gram CO2 per persoon per kilometer uit.
Elektrische bus
Een elektrische bus heeft tijdens het rijden geen directe CO2-uitstoot. Dat is vooral in steden een voordeel, omdat er lokaal geen uitlaatgassen bijkomen.
Voor een eerlijke klimaatvergelijking moet je wel kijken naar de stroom. Laden met groene stroom geeft een veel lagere ketenemissie dan laden met stroom uit fossiele bronnen.
Groengasbus
Een groengasbus kan klimaatvriendelijker zijn dan een dieselbus, vooral als het gas uit afvalstromen, mest of vergisting komt. Bij fossiel aardgas is dat voordeel veel kleiner.
Touringcar
Een touringcar stoot als voertuig nog steeds CO2 uit, maar vervoert vaak veel mensen tegelijk. Bij 40 tot 50 passagiers kan de uitstoot per persoon laag uitvallen, zeker op langere ritten met weinig stops.
Voor schoolreizen, excursies en groepsvervoer is een volle touringcar daarom vaak gunstiger dan meerdere losse auto’s.
Hoe bereken je CO2 uitstoot per persoon
Voor een reiziger is uitstoot per persoon meestal nuttiger dan uitstoot per voertuig. De berekening is eenvoudig: neem de uitstoot van de bus per kilometer, deel die door het aantal reizigers en vermenigvuldig daarna met de afstand.
Neem de totale busuitstoot
Begin met de uitstoot van de bus per kilometer. Dat kan een praktijkcijfer zijn, een gemiddelde van de vervoerder of een schatting per bustype. Let daarbij op of het gaat om directe uitstoot of om ketenemissie.
Deel door het aantal reizigers
Deel daarna door het aantal mensen in de bus. Een bus met 1.000 gram CO2 per kilometer en 25 reizigers komt uit op 40 gram per persoon per kilometer.
- 1.000 gram gedeeld door 10 reizigers = 100 gram per persoon per kilometer.
- 1.000 gram gedeeld door 25 reizigers = 40 gram per persoon per kilometer.
- 1.000 gram gedeeld door 50 reizigers = 20 gram per persoon per kilometer.
Kijk naar de afstand
Vermenigvuldig de uitstoot per persoon per kilometer met de afstand van je rit. Bij 40 gram per kilometer en een rit van 12 kilometer kom je uit op 480 gram CO2 per persoon.
Deze stap maakt vergelijken makkelijker. Een korte rit met een halflege bus kan anders uitpakken dan een lange rit met een volle touringcar.
Waar let je op bij CO2 cijfers over bussen
CO2-cijfers over bussen lijken soms tegenstrijdig. Vaak komt dat doordat bronnen anders rekenen. De ene bron kijkt alleen naar de uitlaat, de andere rekent ook productie van brandstof of stroom mee.
Directe uitstoot of ketenemissie
Directe uitstoot gaat over wat tijdens het rijden vrijkomt. Bij diesel komt er CO2 uit de uitlaat. Bij elektrisch rijden is die directe uitstoot nul.
Ketenemissie kijkt breder en telt ook energieproductie mee. Daardoor krijgt een elektrische bus alsnog een CO2-score, maar meestal lager dan een dieselbus, zeker bij groene stroom.
Gemiddelde of echte bezetting
Gemiddelde bezetting is handig voor rapporten, maar jouw rit kan anders zijn. Een volle spitsbus scoort per reiziger beter dan dezelfde bus op een rustige avondlijn.
Stadslijn of lange afstand
Een stadslijn heeft veel stops en wisselende snelheid. Een langeafstandsrit of touringcar rijdt gelijkmatiger. Vergelijk cijfers daarom alleen als route, bezetting en type bus vergelijkbaar zijn.
Wat betekent dit voor jouw reis
De bus is vooral gunstig als veel mensen dezelfde kant op reizen. De precieze uitkomst verschilt per route, maar voor drukke lijnen, schoolritten en groepsvervoer is de uitstoot per persoon vaak relatief laag.
Woon werkverkeer
Voor woon-werkverkeer kan de bus een goede keuze zijn, vooral op drukke trajecten en in de spits. Dan worden voertuiguitstoot en energiegebruik over veel reizigers verdeeld.
Op rustige lijnen buiten piektijden ligt dat anders. Daar blijft de bezetting de belangrijkste factor.
School en studie
School- en studieroutes zijn vaak goed gevuld op vaste tijden. Daardoor kan de bus per leerling of student gunstig uitvallen. Minder losse autoritten rond scholen helpt bovendien tegen drukte bij halen en brengen.
Groepsreis of excursie
Bij groepsreizen is een touringcar vaak logisch. Eén volle bus vervangt veel auto’s, is makkelijker te organiseren en scoort per persoon meestal beter dan afzonderlijk rijden.
- schoolreis of excursie
- sportteam naar een wedstrijd
- familiedag of verenigingsuitje
- pendelvervoer naar een evenement
Zakelijk reizen
Voor bedrijven kan groepsvervoer interessant zijn bij congressen, teamdagen of ritten tussen locaties. Het aantal losse autoritten daalt, en de CO2 per deelnemer is vaak eenvoudiger te berekenen.
Conclusie
Een dieselbus stoot vaak rond 900 tot 1.300 gram CO2 per kilometer uit, maar per reiziger hangt het resultaat vooral af van de bezetting. Elektrische bussen hebben tijdens het rijden geen directe CO2-uitstoot, terwijl touringcars bij volle ritten vaak sterk scoren per persoon. Wie bus, auto of ander vervoer eerlijk wil vergelijken, kijkt daarom niet alleen naar CO2 per voertuig, maar vooral naar CO2 per reiziger per kilometer.
